Home » شارژ » درآمدي بر شناخت و كاربرد انواع كارت ها

درآمدي بر شناخت و كاربرد انواع كارت ها

درآمدي بر شناخت و كاربرد انواع كارت ها

آنگونه كه چيپ مي شويم
زماني يك كيف پول بود و تعدادي كارت، بيشتر مقوايي و از نوع كارت شناسايي، پايان خدمت، گواهينامه و غيره كه هر كدام از نظر ابعاد و نوع چاپ، ساز خودشان را مي زدند. ديري نگذشت كه با آمدن روش هاي نوين توليد صنعتي كارت هاي پلاستيكي و پيشرفت مهندسي الكترونيك و راه يافتن چيپ هاي هوشمند به حوزه كارت، در مدت زماني كوتاه قابليت هاي گسترده، متنوع و بسيار كاربردي براي انواع كارت ها پيدا شد. امروزه ديگر آن كارت هاي مقوايي جاي خود را به نمونه هاي هوشمند و غيرهوشمند از جنس پي وي سي و پلاستيك هاي ديگر داده است كه در بده ، بستان هاي اعتباري و بانكي تبديل و چيزي نخواهد گذشت كه تمامي اطلاعات خود، روزانه مبالغ هنگفتي پول را جا به جا مي كنند.
حالا قرار است به زودي كيف پول شما به يك كارت هوشمند – كيف پول الكترونيك – كه قابليت انواع پرداخت و دريافت را در خود دارد، تبديل شود و چندي نخواهد گذشت كه تمامي اطلاعات ما به عنوان يك انسان، در يك چيپ خلاصه خواهد شد. (كارت) محصول پيشرفت فن آوري و علم در شاخه هاي مختلف )از صنعت پلاستيك و چاپ گرفته تا الكترونيك و فناوري اطلاعات) است. بنابراين بررسي توليد كارت هاي پلاستيكي گستردگي خاص خود را دارد. در اين گزارش در دو بخش نگاهي به انواع كارت ها و نوع كاربردشان خواهيم داشت، در بخش دوم اين مطلب فرايند توليد كارت را از نزديك مرور مي كنيم و سرانجام به بازار رو به گسترش اين محصول مي پردازيم.

انواع كارتها را ميتوان بر اساس كاربرد آنها و يا مشخصات فني و ظاهري كار تها طبقه بندي كرد.
كارتها را از نظر نوع كاربرد ميتوان به 5 گروه تقسيم كرد:

  1. كارت هاي مالي Financial Cards
    مي تواند از نوع بانكي يا غيربانكي باشد. نكته مشترك در مورد اين كارت ها آن است كه در نهايت يك بانك به عنوان پشتوانه و يا باني، پرداخت نقدي و يا اعتباري آن را تقبل خواهد كرد. كار تهاي مالي به طور كلي به دو گروه كارت هاي پرداخت نقدي ( Debit Card ) و كار تهاي اعتباري ( Credit Card ) تقسيم بندي م يشوند. پرداخت از طريق كار تهاي نقدي به طور معمول با برداشت مستقيم و همزمان از حساب دارنده كارت همراه خواهد بود، در حالي كه دارندگان كارت هاي اعتباري از امتياز پرداخت برداشت از حساب( در مدت معين )بين 1 تا 3 ماه( برخوردار هستند. در حال حاضر بيشتر كار تهاي بانكي موجود در كشور از نوع Debit هستند، گرچه زمزمه هايي از ارايه خدمات اعتباري روي كارت از برخي بانك ها شنيده مي شود. كارت هاي مالي بسته به نوع خدماتي كه روي آن ارايه مي شود مي توانند ازنوع مغناطيسي، (Magnetic Cards) هوشمند( Smart Cards )، بدون تماس( Contactless Cards ) و يا تركيبي از آنها ( Hybrid Cards ) باشند. در اين ميان مي توان به كارت هاي عابربانك، انواع كار تهاي هديه، كارت خريد ويژه كاركنان سازمانها و به تازگي كارت يارانه اشاره كرد.
  2. كارت هاي مخابراتي TelecommunicationCards
    اين كار تها به 2 گروه تقسيم مي شوند كارت هاي جي اس ام كه داراي تراشه هوشمند (Smart Chip) هستند و به طور معمول بعد از جدا شدن از بدنه كارت به صورت سيم كارت مورد استفاده قرار مي گيرند و كارت هاي اعتباري تلفن يا همان (Prepaid Cards) كه به صورت مبلغ دار موجود بوده و براي استفاده در تلفن هاي عمومي توليد مي شوند.
  3.   كارت هاي شناسايي Identification Cards
    يكي از مهمترين و حساس ترين شاخه هاي توليد كارت محسوب مي شود. اجراي شاخص هاي امنيتي مختلف در مراحل طراحي، چاپ با مركب هاي ويژه، چاپ خاص و درج هولوگرام، نوار امضاء و… مي تواند در مرحله توليد و روي بدنه كارتها در نظر گرفته شود.
    همچنين اين نوع كارت مي تواند در بر گيرنده يك بخش هوشمند به صورت تراشه تماسي (Contact Chip) و يا غير تماسي ( Contactless Chip) در بدنه كارت باشد. در اين صورت علاوه بر درج اطلاعات فردي دارنده كارت ب هصورت فيزيكي، امكان ثبت و ضبط اطلاعات ديجيتال متعددي در بخش هوشمند كارت فراهم مي آيد. اين اطلاعات بسته به نوع كارت و روش شخصي سازي ( Personalization) از طريق انواع كارت خوان قابل دسترسي و بازيابي هستند. از اين گروه مي توان به كارت ملي هوشمند و يا كارت سلامت كه از پروژه هاي ملي آتي كشور به شمار مي روند اشاره كرد. گرچه پروژه هايي در مقياس كوچكتر مانند گواهينامه رانندگي در كشور به مرحله اجرايي رسيده است.
  4. كارت هاي تجاري وتبليغاتی Commercial Cards & Promotional
    مجموعه وسيعي از انواع كارت از جمله كارت هاي گارانتي، کارت ويزيت و تبليغاتي و… را شامل ميشود. بسته به نوع كاربري مي توان از متريال و يا رو شهاي مختلفي جهت توليد اين نوع كارت استفاده كرد. در برخي موارد مانند كارتهاي
    گارانتي، ممكن است عمليات تكميلي مانند شخصي سازي درج شماره سريال و باركد و يا نوار امضاء مورد درخواست مشتري باشد. چاپ كارت ويزيت هم مي تواند در اين گروه قرار گيرد.
    كارت هاي اسكرچ Scratch Cards
    اين كارت ها كه از جنس مقوا يا پلاستيك توليد مي شوند، داراي پين كد، شمار ه سريال و يا باركد به منظور كاربر دهاي مختلفي هستند. مهمترين و عمومي ترين كاربرد اين نوع كارت به عنوان كارت شارژ تلفن همراه و يا تلفن اينترنتي است، گرچه در زمينه هاي متعدد ديگري از جمله كارت قرعه كشي، اينترنت، خريد اينترنتي، كارت شارژ شبك ههاي تلويزيوني (در كشورهاي خارجي رايج است) و غيره كاربرد دارد.

 

مشخصات فني كارت ها

كار تها از نقط هنظر عملياتي كه به منظور توليد آنها صورت مي پذيرد و فاكتورهايي كه متناسب با نوع كارت اضافه مي شوند، به انواع مغناطيسي (Magnetic Cards) تماسي ( Contact ) ، غيرتماسي (Contactless) اسكرچ و كارت هاي ساده پلاستيكي تقسيم مي شوند.

 

كارت هاي مغناطيسي

کارت مغناطيسي نوعي از کارت است که قادر به ضبط و نگهداري اطلاعات با استفاده از آرايش مغناطيسي ذرات کوچک فلزي روي يک باريکه از مواد مغناطيسي به همراه لايه نازكي از فيلم شفاف مي باشد. اين باريکه که نوار مغناطيسي ناميده مي شود در نتيجه تماس و حرکت روي يک هد خوانده مي شود. کارت هاي مغناطيسي با اين مشخصات مي توانند توسط بسياري از خودپردازها, (ATM) ، پايانه هاي فروش ( POS ) و… خوانده شده و جهت کاربردهاي مختلف مورد استفاده قرار گيرند.
گرچه در کشور ما کارت هاي مغناطيسي بيشتر جهت کاربردهاي بانکي مورد استفاده قرار مي گيرند، ولي اين نوع کارت ها مي توانند در موارد متعددي از جمله کارت هاي هديه، وفاداري، عضويت، بليط و غيره کاربرد داشته باشند.
از نظر ضريب امنيتي، كار تهاي مغناطيسي در مقابل كارت هاي داراي تراشه ( chip )، از امنيت پايين تري برخوردارند. اين كارت ها به دو گروه اصلي Low Coercivity) ا LOCO (و High Coercivity) ا HICO ( تقسيم مي شوند. تفاوت
اين دو نوع، در ميزان چگالي نوار مغناطيسي است گرچه اين چگالي در تقسيم بندي هاي پايي نتري با درجات مختلف زير مجموعه هاي ديگري براي دو گروه اصلي بالا ايجاد مي كند.
نوارهاي مغناطيسي LOCO از چگالي پايين تري برخوردارند، در نتيجه با جريان مغناطيسي كمتري نوشته( Write ) میشوند، به همان ميزان نيز جريان مغناطيسي كمتري براي خواندن اطلاعات روي آنها نياز است، به همين دليل در مقابل ميدان هاي مغناطيسي موجود در محيط كار و زندگي آسيب پذير تر هستند. اين نوع نوار جهت توليد كارت و يا بلي تهايي كه در مدت زمان كوتاهي استفاده مي شوند مانند بليط هاي مقوايي مورد مصرف در حمل و نقل شهري مانند مترو و يا بليط ورودي نمايشگاه ها )در خارج از كشور(كاربرد دارد. در مورد كارت هاي بانكي، امروزه از نوارهاي مغناطيسي HICO استفاده مي شود. اين نوارها براي نوشتن و خواندن اطلاعات، نيازمند ولتاژ و شدت ميدان مغناطيسي بالاتري هستند، و در نتيجه مقاومت و ماندگاري بيشتري در مقابل ميدانهاي مغناطيسي موجود درمحيط زندگي مانند موبايل و لوازم الكترونيكي مانند تلويزيون و… دارند.
در گذشته نوارهاي LOCO به طورمعمول به رنگ قهوه اي و HICO به رنگ مشكي توليد مي شدند، ولي هم اكنون اين نوارها در رنگ هاي مختلف مانند نقره اي و طلايي، قهوه اي و… توليد شده؛ در نتيجه نوع نوار از رنگ آن قابل تشخيص نيست.

كارتهاي تماسي و غيرتماسي Contact and Contactless Cards
وجه اشتراك اين نوع كارت ها با يكديگر، وجود يك تراشه(Chip) روي بدنه به صورت تماسي(Cantact) و يا درون لايه هاي كارت، به صورت غيرتماسي Contactless است.
در كار تهاي تماسي، سطح تماس، بايد در ارتباط مستقيم با دستگاه كار تخوان ( Card Reader )، قرار گيرد. اين سطح، ارتباط Reader را با تراشه زير سطح تماس را برقرار مي كند. در كار تهاي غيرتماسي تراشه و آنتني كه براي برقراري ارتباط، درون لايه هاي كارت طي فرايند توليد قرار م يگيرد، به صورت غيرتماسي و از طريق امواج راديويي( RF ) از فواصل قابل تعريفي با دستگاه Reader قابل دريافت و خوانده شدن است كه اصطلاحاً با نام RFID ، به معني شناسايي از طريق امواج راديويي شناخته مي شوند كه اين فاصله با توجه به فركانس هاي مختلف قابل تعريف است.
از آنجا كه چيپ هاي غيرتماسي زمان تراكنش بسيار كمتري – كسري از ثانيه- نسبت به چيپ هاي تماسي دارند، استفاده از آنها در بليط هاي اعتباري مترو و اتوبوس و به طور كلي رفت و آمد و كنترل تردد، بسيار رايج و مورد اقبال است. البته بايد گفت كه علاوه بر اين موضوع، كاهش چشمگير استهلاك كارت و كارت خوان در موارد پركاربرد مد نظر قرار مي گيرد.
كارت هاي تماسي نيز همانطور كه اشاره شد
كاربردهاي متعددي از كارت هاي اعتباري تلفن همگاني و كارت سوخت تا انواع كارت هاي بانكي و… را شامل مي شود.

كارت هوشمند كدام است؟

به طور حتم شما هم تاكنون عبارت كارت هوشمند را در مورد انواع كار تهاي داراي تراشه شنيده ايد. حال اين سوال پيش مي آيد كه آيا تمامي كار تهاي داراي تراشه مانند كارت تلفن و يا كارت هاي غيرتماسي كه حاوي تراشه پنهان هستند، هوشمند به حساب مي آيند؟
براي پاسخ به اين پرسش بايد توضيحي درباره انواع تراش هها ( Chip ) بدهيم:
تراشه هاي مورد استفاده در كارت ها را مي توان به دو نوع حافظه ( Memory ) و ميكروپروسسور Micro processor يا همان هوشمندSmart تقسيم كرد.
تراشه حافظه ، از ساختار الكترونيكي و امنيتي ساده تري نسبت به تراشه هوشمند برخوردار است و تنها مي توان اطلاعاتي را از طريق كليدهاي امنيتي ساده اي، روي آن نوشت يا خواند ( write and read ). اين تراشه ها در كارت هايي مانند كارت هاي كنترل تردد و يا تلفن مورد استفاده قرار مي گيرند.
اما تراشه هوشمند، از مدار مجتمع پيچيده اي كه شامل اجزاي مختلفي از جمله پردازشگر، منبع تغذيه،حافظه نوشتني و خواندني RAM & ROM ساعت و… است، تشكيل شده است. اين تراش هها قابليت پردازش اطلاعات ذخيره شده را داشته و مي توانند مانند يك كامپيوتر كوچك عمل كنند و اطلاعات را از يك درگاه دريافت كرده، پردازش كنند و با رعايت يك سري فاكتورهاي امنيتي آن را به بخش ديگري منتقل كنند. ممكن است كارت هاي حافظه و هوشمند از نظر ظاهري شبيه به هم باشند، ولي تراشه كار گذاشته شده در آنها اين تفاوت را ايجاد مي كند. همچنين يك كارت تماسي يا غيرتماسي نيز مي تواند مجموع هاي هوشمند يا حافظه اي ساده باشد. پس با اين تفاصيل مي توان گفت كارت هوشمند
تنها به كارتي گفته م يشود كه داراي تراشه هوشمند بوده و قابليت پردازش اطلاعات را داشته باشد و مانند يك كامپيوتر كوچك عمل كند. به عنوان مثال كارت اعتباري هوشمندي به نام كارت سينما را در نظر بگيريد كه براي مصرف كاركنان سازماني، توليد شده باشد. در اين كارت اين امكان قرار داده شده كه علاوه بر اطلاعات فرد مصرف كننده كارت، عملكردها و قابليت هايي در مورد اينكه مصرف كننده بتواند فيلم هاي جشنواره، كودك يا… را با چه درصد تخفيفي، در چه سانسي، چه فيلمي و در كدام سينما تماشا كند و يا مبلغ آن را از طريق قابليت كيف پول الكترونيكي موجود در كارت پرداخت نمايد و اطلاعات آن را از طريق درگاهي به مركز مورد نظر منتقل نمايد، مديريت مي شود. اين امكان و بسياري امكانات ديگر در يك كارت هوشمند قابل تعريف است.
كارت هوشمند سوخت مثال ديگري از كاربرد اين نوع كارت در زندگي روزمره است.
كار تهاي اسكرچ
همانطور كه در طبقه بندي قبلي اشاره شد، به طور معمول براي مصارف كارت شارژ مورد استفاده قرار مي گيرند، گرچه به موارد استفاده ديگري مانند كار تهاي قرعه كشي و… نيز مي توان اشاره نمود. نوار اسكرچ از طريق روش هات استمپ( Hot Stamp )، ليبل و سيلك اسكرين و يا ساير روش ها، روي شماره يا كد را كه به شيوه هاي مختلف چاپ ديجيتال، روي كارت چاپ شده است، پوشش مي دهد.
ضريب امنيتي اطلاعات در انواع كار تها
از بين انواع كارت هاي با قابليت ضبط ديجيتال اطلاعات، كارت هاي مغناطيسي از پايين ترين امنيت برخوردارند. اطلاعات موجود روي نوار مغناطيسي به راحتي از طريق دستگا ههاي ساده كارت خوان مغناطيسي قابل دستيابي و سوء استفاده است، به همين دليل امنيت اين نوع كارت تنها از طريق شبكه و ورود رمز شناسايي Password مورد تاييد شبكه تامين مي شود. با اندكي تفاوت كارت هاي با تراشه حافظه در رده دوم از نظر امنيتي قرار مي گيرند. در اين نوع كارت دستيابي به اطلاعات به طور معمول از طريق رمز ورود خود تراشه امكان پذير است در حالي كه در ارتباط با كار تهاي هوشمند Smart Card دسترسي به اطلاعات كارت و يا قابليت هاي متعدد آن، از طريق قابليت رمزنگاري پيچيده اي كه از طريق ميكروپروسسور تراشه كنترل و توسط شبكه تصديق ميگردد، مديريت مي شود. بر اين اساس كار تهاي هوشمند بالاترين ضريب امنيتي را در بين انواع كارت دارند.
در توليد كارت هاي اسكرچ نيز حفظ امنيت اطلاعات از اهميت بالايي برخوردار است. به خصوص در ارتباط با كارتهاي مبلغ دار مانند كارت هاي شارژ موبايل و اينترنت، تضمين عدم دسترسي شخص سومي به اين اطلاعات، نكته كليدي در توليد اين نوع كارت ها است كه اين تضمين علاوه بر امكانات سخت افزاري و نرم افزاري دستگاه هاي شخصي سازي، از طريق حفاظت فيزيكي در مرحله توليد اين نوع كارت اعمال مي شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *